De activiteiten van BioShape Tanzania Ltd. Deel 4

Waar trek je de grens?
Tot hoe ver kun je gaan?

Het Wereld Natuur Fonds, de Independent Monitor of Forest Law Enforcement and Governance in Tanzania en Prins Engineering uit Denemarken hebben aan de hand van satellietbeelden van de Landsat satellieten en landmarkers de grenzen van de BioShape concessies vastgesteld. De redactie van Fibronot heeft aan de hand van gevonden coördinaten op het internet op Google Maps een grens getekend. Op alle kaarten staat nagenoeg dezelfde grens aan de noordkant van het Namateule/Namatimbili regenwoud getekend.

Op onderstaande kaart zijn enkele gebieden die BioShape Tanzania bij het plaatsje Mavuji heeft gereserveerd, in paars omlijnd. De noordelijke plantage ligt gedeeltelijk in het Namateule/Namatimbili regenwoud.


(klik om te vergroten)

Volgens de Cramercriteria moeten bedrijven als BioShape Tanzania onder andere voldoen aan de volgende eisen: Plantages mogen niet in of in de directe nabijheid van ‘gazetted protected areas’ (door de overheid beschermde gebieden) of gebieden van ‘High Conservation Value’ zijn geplaatst.
Op bovenstaande kaart is duidelijk te zien dat de plantages van BioShape in de directe nabijheid van 4 grote bosreservaten liggen die tot de HCVF Type 1 behoren, het Namateule/Namatimbili tropisch regenwoud van 10.000 ha, de Mitaurure Forest Reserve van 60.484 ha, de Ngarama Forest Reserve van 2070 ha en de Mitundumbea Forest Reserve van 8547 ha.
Hoewel BioShape schermt met het toepassen van de Cramercriteria blijkt in de praktijk dat het bedrijf er zich niets van aantrekt.
Vooral de BioShape concessie ten noorden en oosten van het Namateule/Namatimbili regenwoud roept vragen op, want hier heeft BioShape het gepresteerd om een stuk tropisch bos met de omvang van 70 ha illegaal te kappen ten behoeve van een 'trial plot'. Deze 70 ha 'trial plot' maakt deel uit van een gebied van ruim 1000 ha dat voor het overgrote deel in en langs het Namateule/Namatimbili regenwoud ligt. De redactie van Fibronot heeft de coördinaten van de landmarks die Prins Engineering in het veld heeft gemeten en op Google Maps ingevuld. Ook hier blijkt dat het noordelijk gebied van Namateule/Namatimbili doorsneden wordt door de grens van de BioShape plantage. Zie de Google Maps hieronder.


(klik om te vergroten)

Ondanks de belofte van BioShape dat gekapt bos elders wordt herbeplant is daar op recente satellietopnames niets van te zien maar ook waarnemingen ter plaatse laten geen duidelijke herplant zien. De SPOT 5 satelliet bijvoorbeeld, heeft op 14 mei 2009 glasheldere detail opnames van de BioShape concessies en houtzagerij in Mavuji gemaakt.
De opname is in het bezit van de redactie van Fibronot.nl maar kan om redenen van auteursrechten niet geplaatst worden. Duidelijk is te zien dat op deze datum de activiteiten van BioShape al op een zeer laag pitje staan. Een eerdere detailopname die door de SPOT 5 satelliet is gemaakt in april 2008 toont een veel grotere (bouw)activiteit, met een Caterpillar in vol bedrijf....

Wat ook opvalt op satellietopnames uit 2007 is dat in het gebied dat BioShape bezit enkele grote bosbranden zijn waar te nemen. Klik op onderstaande kaart voor een overzicht. De branden bevonden zich in het noordelijke gedeelte van het BioShape gebied.


(klik om te vergroten)

Het is opvallend dat in één van de dunst bewoonde gebieden in Tanzania en toevallig in BioShape gebied zomaar grote bosbranden ontstaan. Het is bekend dat stropers nogal eens wat bossen aansteken, maar daar wil de redactie van Fibronot.nl dit keer niet aan. Deze branden lijken met opzet aangestoken met het doel om gras- en bosland op snelle wijze te 'clearen'.

De BioShape plantage ten noorden van Mavuji.
(klik op de afbeelding om te vergroten)

In het midden onderaan links van de weg is het basiskamp te zien
met loodsen en zagerijen.

Het bosgebied dat op de foto in het noorden te zien is liep aan de rechterkant
van de weg B2 in zuidelijke richting tot onderaan de foto.
Duidelijk is te zien dat er op grote schaal kaalslag is gepleegd.

De plantage ligt bovendien te dicht bij mangrovebossen wat volgens
internationale verdragen niet toegestaan is.

Prins Engineering, een internationaal erkend luchtcarteringsbedrijf uit Denemarken heeft ter plaatse van de BioShape plantage in het noordelijk deel van Namateule/Namatimbili landmarks ingemeten en de coördinaten ingetekend op satellietopnames van de Landsat satelliet. Ook op deze kaarten is duidelijk te zien dat de zuidgrens van de plantage dwars door het noordelijke gedeelte van het Namateule/Namatimbili regenwoud loopt:


Beide BioShape plantages, met gele lijn omcirkeld, rond het Namateule/Namatimbili regenwoud
(klik om te vergroten)

Internationaal erkende organisaties en bedrijven hebben onafhankelijk van elkaar de grens van de noordelijke BioShape concessies vastgesteld.
Kennelijk wordt het BioShape nu te warm onder de voeten, want wat doet BioShape vervolgens als blijkt dat een groot deel van de concessie dwars door het noordelijke deel van het Namatimbili bosgebied loopt? BioShape stuurt enkele studenten van het Copernicus Instituut, een onderdeel van de Universiteit van Utrecht naar Tanzania, geeft ze een kaart van Landsat en na een uitgebreide survey weten de studenten precies waar de grenslijnen moeten worden getekend.
Het is niet verwonderlijk dat deze nieuwe grenslijnen, in tegenstelling tot alle andere kaarten, nu vrijwel volledig buiten het Namateule/Namatimbili regenwoud liggen. De onderstaande kaart toont duidelijk het verschil met de kaarten hierboven:


De nieuwe grenzen volgens BioShape


Nogmaals de grens van de noordelijke plantage zoals BioShape hem plotseling ziet op 23 april 2009

Het is opvallend dat BioShape telkens een antwoord klaar heeft op rapporten die door derden zijn gemaakt. Rapporten van gerenomeerde instituten zijn altijd fout of kloppen niet.
Zo blijkt BioShape na het vernietigende commentaar van het Wereld Natuur Fonds op de inhoud van de EIA, razendsnel een SIA te hebben gemaakt. Een SIA die zo geheim is dat niemand hem mag inzien.
Nadat de grenzen van verschillende BioShape plantages door buitenlandse instellingen zijn vastgelegd komt BioShape plotseling op 23 april 2009 met een kaartje van het Copernicus Instituut tevoorschijn. Heeft de grens van de plantages nu ineens de status van wetenschappelijk onderzoek bereikt omdat 'Utrecht' erachter staat? Er zijn vooralsnog weinig mensen die geloven dat dit de uiteindelijke grenzen zijn en dat de kaarten alleen voor PR doeleinden worden gebruikt.
Het is niet voor niets dat de grootste investeerder in BioShape, ENECO Energie er vorig jaar is uitgestapt.
Het is niet voor niets dat alle activiteiten van BioShape in Tanzania sinds begin 2009 stil liggen.
Het is niet voor niets dat (ex) werknemers geen loon krijgen.
Het is niet voor niets dat alle medewerkers van BioShape, waar ook ter wereld, een spreekverbod hebben gekregen.
Bioshape verkeert niet voor niets in staat van surseance van betaling en het bedrijf is niet voor niets op 14 juni 2010 failliet verklaard.

Uit eerste hand

Een hulporganisatie uit Australië verleent in de omgeving van de BioShape plantages bij Mavuji nogal wat hulp aan de bevolking. Als geen ander weet een medewerker van ActionAid International Tanzania, Albert Jimwaga, wat er onder de plaatselijke bevolking leeft, hoe negatief de mening onder de plaatselijke bevolking over BioShape is en vooral, welke ramp er in het district plaatsvindt en hoe wanhopig de plaatselijke bevolking van Mavuji is. Albert Jimwaga is in deze streek geboren, kent de omgeving als geen ander en heeft jarenlang ervaring opgedaan als vertegenwoordiger van het United Nations Development Programme (UNDP) in Tanzania. Het UNDP is de grootste hulporganisatie ter wereld. Sinds anderhalf jaar is hij in dienst van ActionAid International.
ActionAid International verstrekt hulp aan inwoners, geeft scholen toegang tot modernere leermiddelen zoals computeronderwijs, richt scholen in met meubilair, zorgt voor de opvang van weeskinderen en verzorgt het onderwijs voor die kinderen. Ook geeft ActionAid International hulp aan ziekenhuizen.
Zonder poeha op een website, gewoon kort en zakelijk wat de organisatie doet en zonder het kleverige gedoe met politici en andere ambtenaren of het privé telefoonnummer van de vrouw van de President van Tanzania die altijd gebeld kan worden, zoals we op de website van de Bioshape Benefits Foundation kunnen lezen.
Het jaarverslag van ActionAid International klinkt als een klok. Zo hoort het ook, elk jaar een jaarverslag.
Neem bijvoorbeeld een Nederlandse organisatie als SVVT, de Stichting Vrienden Van Tanzania, die in de omgeving van Arusha goed werk onder de bevolking verricht. In een jaarverslag met uitvoerig financieel overzicht, dat sinds de oprichting van de SVVT, 10 jaar geleden, al 9 keer is verschenen, is elke Euro verantwoord. Wat er binnenkomt en aan wie en wat het geld besteed wordt. Van boeken voor de scholen tot aan de uniformen van verpleegsters.
De redactie van Fibronot heeft het gevoel dat het met de hulp die ActionAid International verstrekt wel goed zit en dat elke cent goed besteed wordt. Dit in tegenstelling tot de Bioshape Benefits Foundation, waar teveel de nadruk wordt gelegd op contacten met hoogwaardigheidsbekleders, wellicht in een poging hen gunstig te stemmen voor de activiteiten van BioShape Tanzania Ltd..

We lezen hieronder het nieuws uit eerste hand, van een bewoner van de streek die de gewoontes en leefpatronen van de bevolking door en door kent. Albert Jimwaga verwoordt op een heldere manier de omstandigheden waaronder de plaatselijke bevolking naar voedsel snakt en de biofuelindustrie verantwoordelijk stelt voor de grote voedseltekorten en de toenemende armoede in deze toch al armste streek van Tanzania.

Op 19 maart 2010 schreef Albert Jimwaga een artikel op de site van ActionAid International over een inwoner van Mavuji. Het stukje trok op 7 april 2010 de aandacht van de redactie van Fibronot. We plaatsen het stukje hier onverkort in de Engelse taal. De persoon waarom het draait is Asha Bakari (36), een inwoner van Mavuji, het zenuwcentrum van de BioShape operaties.
Uit het stukje, dat niets anders dan één grote noodkreet is, blijkt de wanhoop van Bakari.

Biofuels: a catastrophe for poor farmers in Tanzania

19 March 2010 by Albert Jimwaga
“We are desperate of food. Nowdays food comes from the city to be sold in the village and not vice versa as before. We could not afford to buy food because the wages we are paid was very little. We do not produce our own food as before because our land has been taken over by foreign  companies under privitasation policy  to produce biofuel farms. Everybody is talking of hunger as a consequence of mabadiliko ya hali ya hewa (climate change) but for me our reason is that we are farming in unproductive lands. Increased biofuel production has resulted in massive deforestation and has severe implications for our food security, as energy crops replace our normal land uses. Please tell the government we do not like this behavior of biofuel farms.”
Asha Bakari (36) from Mavuji village in Kilwa district.


Roofbouw in een tropisch bos

Het complete artikel is een aanklacht tegen de bureaucratie en vooral de wijdverbreide corruptie onder Tanzaniaanse overheidsdienaren en plaatselijke bestuurders, niet toevallig de beste vrienden van de directrice van de Bioshape Benefits Foundation, gezien haar verhalen op de website van de BBF.
Kennelijk vinden de heren bestuurders het de normaalste zaak van de wereld dat bouwland van bewoners onteigend wordt ten behoeve van de kweek van een zwaar giftige noot. Na contacten met ex politici en ambtenaren is duidelijk geworden dat BioShape via fraude en corruptie in het bezit is gekomen van grote stukken Village Land.
Dat Asha Bakari uit Mavuji onder bovenstaand stukje zo openlijk de naam noemt toont de wanhoop van Bakari die in feite niets meer te verliezen heeft.
Het noemen van de naam is opmerkelijk want uit diverse verklaringen van ex medewerkers van Bioshape Tanzania Ltd. is gebleken dat deze mensen hun naam beslist niet willen noemen omdat ze vrezen voor hun leven of dat van hun familieleden.
Tot nu toe waren het namelijk alleen advocaten uit Tanzania en vertegenwoordigers van internationale organisaties die met naam en toenaam de wantoestanden rondom Bioshape Tanzania Ltd. beschreven.
Het noemen van de naam BioShape of Cor Vaes is al voldoende om in de dorpjes de bewoners naar pijl en boog of een stuk hardhout te doen grijpen, merkte een lid van de redactie van Fibronot.nl bij een bezoek aan het gebied eind mei, begin juni. De vijandige houding van de plaatselijke bevolking over BioShape is opvallend te noemen.

ActionAid heeft nog enkele alarmerende rapporten gepubliceerd over het kapen van land door biobrandstof bedrijven, waaronder: meals_per_gallon_final.pdf
Wat zegt een moeder, Elisa Alimone Mongue, tevens boerin in Mozambique, het buurland van Tanzania?
Haar land is in beslag genomen door een biobrandstof bedrijf.
“I don’t have a farm, I don’t have a garden, because the only land that I have has been destroyed.”

Niet alleen in Mozambique werden mensen uit hun woningen verdreven.
In de buurt van een BioShape plantage moesten deze 13 leden van één familie hun
hele boedel bij elkaar pakken en werden ze gedwongen te verhuizen

Welke invloed de teelt van gewassen die gebruikt worden voor de productie van biobrandstoffen heeft op de voedselprijzen, wordt duidelijk als de prijzen van mais tussen 2007 en 2009 vergeleken worden.
In november 2009 waren de prijzen van mais in Zambia, Kenia, Malawi en Mozambique 60% hoger dan in het begin van 2007.
In Tanzania was de prijs van mais in november 2009 zelfs 150% hoger dan in januari 2007.
Het inpikken van land via fraude en corruptie voor de productie van gewassen waaruit biobrandstoffen worden gewonnen heeft een aanslag op het landbouw areaal tot gevolg gehad die zijn weerga in de geschiedenis niet kent.
Net als in Mozambique zijn ook in Tanzania voormalige eigenaren van een stukje landbouwgrond in het district Kilwa zich aan het verenigen om gezamenlijk juridische stappen tegen Bioshape te ondernemen. Ze doen dat met behulp van advocaten die zich niet laten leiden door fraude en corruptie uit eigenbelang, maar die oog hebben voor de ramp die zich in het district Kilwa openbaart. Over deze humanitaire ramp hoor je de directie van BioShape niet. Die heeft het te druk met te ontkennen dat ze bos kappen, dat ze niets van fraude met de MER wisten en melden doodleuk dat ze een foutje met de GPS metingen hadden gemaakt. De directie heeft tot nu toe de fraude en corruptie om Village Land in bezit te krijgen nog niet ontkend. Dat zal ook moeilijk gaan gezien de verklaringen van enkele politici en ambtenaren tegenover journalisten.


In 2008 kocht een inwoner van Zambia voor 1 Dollar de hoeveelheid voedsel op de linker foto,
in 2009 kocht hij voor hetzelfde geld de hoeveelheid die rechts te zien is

Enkele jaren geleden roemde de directie van de BioShape Holding B.V. uitvoerig het draagvlak onder de lokale bevolking van het District Kilwa voor het jatropha projekt.
Van dat draagvlak is weinig meer over. Lees in dat verband het nieuws over de desastreuze ontwikkelingen in het District Kilwa, waar BioShape de plantages heeft.

Waardevolle tropische bossen

Waarschuwing
Sommige foto's hieronder bevatten voor natuurliefhebbers schokkende beelden. Er is voor gekozen om deze foto's te tonen vanwege het belang van het verspreiden van deze informatie. De wereld moet weten wat er in Tanzania gebeurt. De onderschriften bij de desbetreffende foto's vertellen wat er aan de hand is.

Alle bossen op aarde bevatten bijzondere kenmerken voor het milieu, zoals de aanwezigheid en bescherming van bijzondere dieren, bomen en planten, de aanwezigheid en bescherming van bijzondere waterpartijen of archeologische gebieden. Waar deze waarden van bijzondere betekenis beschouwd worden, kan het bos worden gedefinieerd als High Conservation Value Forest (HCVF).

Hieronder een opname van het Namateule/Namatimbili Plateau waar Bioshape op een steenworp afstand van zit. Volgens de 'Cramercriteria' mag dit niet.


(klik om te vergroten)


Namateule Namatimbili tropisch oerwoud

Miombi woodlands tussen Kilwa en het Namateule/Namatimbili regenwoud.
In de verte is de oostelijke heuvelrand van het regenwoud zichtbaar.
(Klik om te vergroten)

BioShape kapt het tropische hardhout van de plantages die het bedrijf met jatrophaplanten wil beplanten. Sommige soorten bomen staan op een lijst van beschermde bomen van de FAO, de Wereld Voedsel en Landbouw Organisatie van de VN.
BioShape kapt het tropische hardhout onder andere uit Miombo Woodlands die geschikt worden gemaakt voor het kweken van de jatrophanoten. Vorig jaar heeft BioShape een zogenaamde trial plot gestart van ongeveer 70 hectare. Leden van een lokale stam hebben de Forest and Beekeeping Division (FBD) ingelicht dat BioShape in eerste aanleg het tropische hardhout op de trial plot illegaal heeft gekapt. Volgens een mededeling van het WWF heeft BioShape van de plaatselijke autoriteiten een boete van ruim $ 17.000 gekregen voor de illegale kap van meer dan 200 m³ tropisch hardhout op de trial plot.
Ook zou BioShape Tanzania buiten de trial plot actief illegaal tropisch hardhout hebben gekapt. Een onderzoek daarnaar loopt nog. In ieder geval is bekend dat BioShape buiten de trial plot bomen heeft gekapt waar een groep olifanten regelmatig de vruchten van kwam eten. De inlandse werknemers van BioShape Tanzania waren bang voor deze olifanten. Het bedrijf koos de voor hen gemakkelijkste weg, kappen die bomen.

De trial plot van BioShape in het District Kilwa. De boomstammen op de foto hieronder
komen onder andere van dit stuk voormalig tropisch bos.

Met de kap van deze tropische hardhoutsoorten die barstensvol CO2 zitten kun je moeilijk
volhouden dat de kweek van jatropha CO2 neutraal is. Het is een schande dat een
Nederlands bedrijf zich zo te buiten gaat in een gastland.

'Gelegaliseerd' tropisch hardhout bij de zagerij van BioShape in Mavuji. Het is aannemelijk
dat er ook illegaal gekapt hout tussen zit

Eén beeld zegt meer dan 1000 woorden....

Het zenuwcentrum van Bioshape bevindt zich in Mavuji. Hier bevinden zich zagerijen, drogerijen,
kwekerijen, opslagplaatsen en onderhoudscentra.


Om plaats te maken voor deze loodsen bij Mavuji moest eerst tropisch bos gekapt worden

Volgens een rapport van TRAFFIC, The Wildlife Trade Monitoring Network, dat in nauwe samenwerking met het Ministerie van Natuurlijke Hulpbronnen en Toerisme in Tanzania is samengesteld, is de legalisatie van nagenoeg al het illegaal gekapte tropische hardhout in Tanzania via fraude tot stand gekomen. Met wat men ter plaatste 'rubber stamping' noemt, worden officiële documenten afgegeven voor illegaal gekapt hout, waarna het legaal op de markt komt. In dit land zonder regels zonder twijfel met wat smeergeld erbij, en hup, daar gaat weer 40 kuub hout naar een zagerij.


In de houtzagerij van BioShape zaagt Bioshape de bomen, die plaats moesten maken
voor jatropha, tot planken die naar Arusha worden gebracht
Zo zaagt de WoodMizer in de houtzagerij van BioShape in het echt


Nogmaals de zagerij van BioShape.
Voor de teelt van jatropha heb je dus dit soort zware zaagmachines nodig waarmee BioShape
veruit de grootste houtzagerij van Zuid Tanzania heeft. Schande.


Van dik tropisch hardhout zaagt men planken.....
(klik om te vergroten)


.....om de planken vervolgens naar Artif en andere klanten te transporteren.
Shame


De meubelmakerij van Bioshape in Arusha, waar het gekapte tropisch bos uit de omgeving van
Mavuji tot kleine stukjes hout worden verwerkt voor de bouw van exclusieve meubelen
(klik om te vergroten)


Meubelfabriek van Artif in Arusha. Dit heeft niets met de teelt van jatropha
te maken.


Voorraad tropisch hardhout bij Bioshape, afkomstig uit het District Kilwa waar het bedrijf al
meer dan 10.000 m³ heeft gekapt. Ook dit heeft niets meer met de teelt van jatropha te maken.
(klik om te vergroten)


Opgeslagen tropisch hardhouten parketstroken in één van de loodsen
van Bioshape.
(hardhouten parket is namelijk het bijproduct van jatropha....)

Wie bovenstaande, door BioShape gekapte, enorme stapels tropisch hardhout overal in Tanzania ziet staan kan moeilijk volhouden dat dit hout gekapt is om plaats te maken voor de teelt van jatropha. Het lijkt er op dat de teelt van jatropha, waar inmiddels alle natuur- en milieuorganisaties van zeggen "niet doen", bijzaak is geworden en de nadruk ligt op het zoveel mogelijk kappen van tropisch hardhout dat voor veel geld wordt verkocht.
Er is in Tanzania niet één ander biobrandstof bedrijf dan BioShape te vinden dat op zo'n grote schaal tropisch hardhout kapt om plaats te maken voor jatropha plantages. Het is onbegrijpelijk dat natuur- en milieuorganisaties in Nederland niet krachtig stelling nemen tegen deze piraterij.
Het wordt hoog tijd dat de politici van diverse politieke partijen zich deze houtkap aantrekken en er kamervragen over stellen. Dit heeft namelijk niets meer met duurzaam te maken en zijn het uiteindelijk de inwoners van het District Kilwa die er het slachtoffer van geworden zijn.

Volgende pagina BioShape Tanzania deel 5