De Energiewende in Duitsland:

Het laatste nieuws over Typhoon:

Vul je emailadres in en ontvang een melding van nieuwe berichten.

Fibronot browser support

Firefox4+  Chrome  Safari  Opera  IE9+

nieuwsartikel2012-17 Vlaams Parlement wil verbod op neodymium magneten in windmolens

Vlaams Parlement wil verbod op neodymium magneten in windmolens

Woensdag 18 januari 2012

De Commissie voor Leefmilieu, Natuur, Ruimtelijke Ordening en Onroerend Erfgoed van het Vlaamse Parlement heeft in een commissievergadering op dinsdag 10 januari 2012 zijn bezorgdheid uitgesproken over de milieuvervuiling in China die de bouw van windturbines veroorzaakt. De Commissie heeft de minister gevraagd om voorlopig geen zeldzame aardmetalen zoals neodymium magneten in windmolens te gebruiken hangende een onderzoek naar de gevolgen van het winnen van neodymium in productiecentra in China.

Aan de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur, werden vragen gesteld over de milieuvervuiling bij de productie van windmolens naar aanleiding van een artikel van de Belgische professor Koen Binnemans en opmerkingen van de Vlaamse minister van Energie, Van den Bossche, die al meermaals heeft aangekondigd dat er meer ingezet moet worden op windmolens om de doelstelling in 2020 te halen dat België 13 procent van zijn energieverbruik betrekt uit hernieuwbare bronnen.

Nu veroorzaakt die productie van windmolens echter blijkbaar ook ernstige milieuvervuiling, zegt de Commissie.

Voor de generatoren van windmolens worden vaak sterke permanente magneten op basis van zeldzame aarden – een soort metalen – gebruikt om elektriciteit op te wekken. Van die zeldzame aardmetalen die wij gebruiken, komt 97 procent uit China. De ontginning van die zeldzame aarden gaat vaak gepaard met ernstige milieuvervuiling in de buurt van Chinese mijnen. Dat zijn echt schrijnende toestanden. In China kiest men vaak voor de goedkoopste verwerkingsmethode van die zeldzame aarden, zonder rekening te houden met de gevolgen ervan voor mens en natuur.

Professor Binnemans stelt dat de toepassing van die zeldzame aarden in windmolens bovendien een verspilling van grondstoffen is. Er kunnen immers permanente magneten uit alternatieve materialen, zoals aluminium of nikkel, worden gemaakt. Er bestaan zelfs al types van windmolens die geen permanente magneten vereisen.

In de commissie Energie heeft mevrouw Homans minister Van den Bossche al ondervraagd over de verontreiniging die gepaard gaat met de productie van zonnepanelen. Het antwoord van de minister kwam erop neer dat de milieubelasting tijdens de productie niet opweegt tegen de voordelen van het product zelf, dat energie opwekt gedurende een hele periode. Als er echter alternatieven zijn, dan vind ik dat we daar eerst naar moeten kijken zei de minister.

Maar de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur, minister Joke Schauvliege, zei in antwoord op de vragen het volgende:

Voorzitter, geachte leden, deze problematiek is bekend en is trouwens niet beperkt tot windturbines. Het gaat over een aantal zeldzame aarden, zoals neodymium. Die schaarste is het probleem. Dergelijke stoffen worden trouwens ook gebruikt in bijvoorbeeld elektrische en hybride voertuigen. In een rapport uit 2010 van de Europese
Commissie getiteld ‘Critical Raw Materials for the EU’ worden naast deze zeldzame aarden nog dertien andere grondstoffen als kritische grondstoffen bestempeld. Dat wil zeggen dat hun economisch belang vrij groot is, terwijl hun bevoorradingszekerheid zeer klein is. Deze grondstoffen worden gebruikt in een heel brede waaier van toepassingen, zoals gsm toestellen, flatscreen televisietoestellen, laptops, tabletcomputers, zonnepanelen, magneten, katalysatoren, herlaadbare batterijen, optische kabels, hogesnelheidstreinen, elektrische auto’s, brandstofcellen enzovoort.

Er is niet alleen de geringe bevoorradingszekerheid: bij de ontginning van een aantal van deze kritische grondstoffen is er ook sprake van een grote milieu-impact. Bij de Vlaamse overheid zijn er geen levenscyclusanalyses bekend die op een betrouwbare manier aangeven in welke mate de negatieve milieueffecten worden gecompenseerd door de positieve milieueffecten van die apparatuur. Bij windturbines gaat het dan vanzelfsprekend over de uitgespaarde CO2-uitstoot. Het rapport van de Europese Commissie bevat trouwens
weliswaar een aantal gegevens, maar dit is nog altijd beperkt. Er is geen sprake van een volledige analyse.

Dat betekent niet dat we niets moeten doen. We nemen absoluut geen afwachtende houding aan. We moeten inzetten op die maximale recyclage. We blijven daar steeds op hameren. We moeten ervoor zorgen dat de kringloop van die schaarse, maar economisch toch zeer belangrijke materialen wordt gesloten, dat we ze opnieuw kunnen gebruiken. Op die manier daalt de milieudruk van de ontginning. We moeten dus echt inzetten op de selectieve inzameling van die afgedankte producten.

Op 1 januari 2012 heeft de minister een steunpunt voor beleidsrelevant wetenschappelijk onderzoek inzake duurzaam materialenbeheer opgericht. Het moet helpen een beter inzicht te krijgen in hergebruik van materialen.

Het Materialendecreet biedt voldoende rechtsbasis om een oplossing te bieden als er nog bijkomende regulering nodig is. In eerste instantie denk ik daarbij aan maatregelen die moeten toelaten dat materialen beter worden ingezameld of gerecycleerd, of efficiënter worden ingezet. Dit biedt ook de mogelijkheid het gebruik van bepaalde materialen te verbieden. Specifiek voor windturbines zou dat kunnen betekenen dat het gebruik van windturbines die zeldzame aarden bevatten, op Vlaams grondgebied zou worden verboden. Dat zou een mogelijkheid kunnen zijn, op basis van het Materialendecreet. Het lijkt me echter voorbarig om die conclusie nu te trekken. We moeten het onderzoek ter zake een kans geven en bekijken hoe we daar het beste op inzetten.

 De redactie van Fibronot.nl besteedde vorig jaar december ook aandacht aan het gebuik van neodymium in windmolens.

Lees het artikel De dodelijke keerzijde van windenergie