De Energiewende in Duitsland:

Het laatste nieuws over Typhoon:

Vul je emailadres in en ontvang een melding van nieuwe berichten.

Fibronot browser support

Firefox4+  Chrome  Safari  Opera  IE9+

nieuwsartikel2012-390 Windenergiedrama: Noren worden wreed wakker geschud

Windenergiedrama: Noren worden wreed wakker geschud

Maandag 24 december 2012

Voormalig Noorse staatssecretaris voor milieu bekent spijt te hebben van haar windenergiebeleid.

Dit artikel is met welwillende toestemming van Hans Labohm overgenomen van de Dagelijkse Standaard.

We worden in het algemeen weinig geïnformeerd over wat er zich in de Noordelijke landen  afspeelt. We weten natuurlijk wèl dat onze Scandinavische vrienden uiterst politiek correct zijn en dus ook alles doen om het klimaat te beschermen (wat dat dan ook moge betekenen). In een land dat bulkt van de olie, gas en waterkracht, Noorwegen, moesten er daarom nog windmolens bijkomen. Thans begint het bij de Noren te dagen dat hun klimaatbeleid op een faillissement afstevent. De voormalige staatssecretaris voor milieu, Heidi Sörensen, betreurt thans openlijk dat zij zich destijds heeft laten meeslepen in een geldverslindend doch zinloos duurzaamheidsbeleid.

Het Noorse windmolendrama

Het Noorse windmolendrama

Evenals de BBC weigeren de Noorse en Zweedse staatsomroepen stelselmatig platform te bieden aan critici van het klimaat- cum energiebeleid. Des te opmerkelijker is dat de Noorse TV nu prominent met dodelijke kritiek komt op het windenergiebeleid.

De betrokken uitzending is hier te vinden, maar zal waarschijnlijk vanwege de taal voor de meest lezers ontoegankelijk zijn. Het is toch de moeite waard om even te kijken, want de beeldkwaliteit is uitzonderlijk en soms ook van oogverblindende schoonheid.

Onder de titel, ‘Norskt TV-program vågar döma ut vindkraften’ (Noors TV–programma durft windenergie te bekritiseren), schonk de Zweed, Einar Fjellman, op Newsmill aandacht aan de Noorse documentaire, waarbij hij het Noorse debat afzet tegen het (niet-bestaande) Zweedse debat. Zijn beschouwing zou ook op Nederland betrekking kunnen hebben gehad. Een vertaling van zijn ‘posting’ volgt hier:

Op 25 september 2012 zond het Noorse TV–programma ‘Brandpunt’ een documentaire uit met de titel: ‘Een slag in de lucht?’ Het programma begint met opnames van een jaar geleden toen de Zweedse minister voor economische zaken en de Noorse minister voor olie en energie, Borten Moe, een overeenkomst ondertekenden, die inhield dat beide landen in de toekomst een gemeenschappelijk systeem van groene elektriciteitscertificaten zouden toepassen voor de ontwikkeling van windenergie. Daarmee trad Noorwegen in het voetspoor van Zweden, dat ter zake een ambitieus beleid voert. En de minister voor olie en energie maakte van de gelegenheid gebruik om het belang te beklemtonen van de grootschalige Noorse inzet op duurzame energie.

Een uur later eindigt het programma met een interview met de voormalige staatssecretaris voor milieu, Heidi Sörensen. Ze was teleurgesteld en verklaarde openlijk dat er geen maatregel is geweest waarvan zij meer spijt heeft gehad dan de introductie van groene elektriciteitscertificaten. In de vijftig minuten daarvoor slaagt ‘Brandpunt’ erin om de ene ballon na de andere door te prikken van de beloften die door de regering werden gedaan bij de lancering van de nieuwe regeling.

Windenergie biedt geen vervanging voor fossiele brandstoffen, noch op energie–slurpende booreilanden, noch in de aluminiumindustrie. De exportmogelijkheden zijn onbeduidend in vergelijking met de hoeveelheid energie die wordt geproduceerd. De elektriciteitsprijzen zullen dalen vanwege het toenemende aanbod van energie die niet echt nodig is, en het elektriciteitsverbruik wordt aangemoedigd, zulks in strijd met de officiële besparingsdoelstellingen. Michael Hoel, hoogleraar economie aan de universiteit van Oslo universiteit mocht het mislukte beleid als volgt samenvatten: windenergie is zinloos met betrekking tot klimaatverandering.

Hoe kon het zo fout lopen? Heidi Sörensen aarzelt niet over het antwoord op die vraag. Het ging te snel en er was geen tijd voor degelijk onderzoek. Er was een enorme politieke druk. Iedereen wilde het. Er waren wel kritische geluiden, maar niemand luisterde daarnaar. In Zweden was de situatie hetzelfde toen de coalitie in 2008 overeenstemming over haar programma bereikte, ook over het energie– en klimaatbeleid, dat nog steeds geldt. Men was van oordeel dat er genoeg onderzoek had plaatsgevonden. Maar de belangrijkste vragen over windenergie werden nooit gesteld, of de antwoorden daarop werden genegeerd. Men had nooit de implicaties onderzocht van de introductie van windenergie als een belangrijk element van de toekomstige uitbreiding van de elektriciteitsproductie. Windenergie werd als vanzelfsprekend beschouwd. Daarover hoefde geen discussie te worden gevoerd. Andere landen voerden ambitieuze plannen uit. Zweden kon niet achter blijven. Er was haast geboden!

Toen de regering het energie– en klimaatakkoord op 5 februari 2009 presenteerde, werden plannen voor een uitbreiding van windenergie tot een capaciteit van 30 TWh / jaar aangekondigd. Daarbij werd verwezen naar een rapport van de Wetenschappelijke Raad en de parlementaire klimaatcommissie. Het rapport van de Wetenschappelijke Raad bood slechts een magere ondersteuning voor een aantal van de meest radicale maatregelen in de overeenkomst. Voor alle zekerheid werd daarom ook ‘een dialoog van de regering met de samenleving en het bedrijfsleven’ toegezegd. Wat deze dialoog nu precies inhoudt, is nooit duidelijk geworden.

De Wetenschappelijke Raad heeft in feite helemaal geen bijzondere steun uitgesproken voor de enorme investeringen in windenergie, die de regering van plan was. Energie–efficiëntie en energiebesparing werden voorgesteld als de meest urgente en kosteneffectieve manieren om de uitstoot terug te dringen. Samen met bio–energie, waterkracht, zonne– en kernenergie werd windenergie genoemd als energiebron die zou kunnen bijdragen aan emissiereducties. De klimaatcommissie had tot taak politieke steun te leveren voor maatregelen die in wezen al waren besloten, en niet om verder onderzoek te plegen of zaken ter discussie te stellen. Het rapport van deze commissie was dan ook een getrouwe echo van de ideeën die de ministeries van milieu en economie al hadden ontwikkeld over de uitvoering van het beleid.

De Zweedse netbeheerder, ‘Svenska Kraftnät’, bracht in 2008 een rapport uit over de resultaten van een onderzoek onder de titel: ‘Grootschalige uitbreiding van windenergie, invloed op het elektriciteitsnet en de noodzaak van regelgeving.’ Dat onderzoek vormt een ware catalogus van de moeilijkheden die dienden te worden overwonnen. Het zou de regering aanleiding hebben moeten geven om de plannen te temporiseren en opdracht te geven tot meer gedetailleerde studies van de gesignaleerde effecten. Niets van dat alles gebeurde. Men had immers haast! De studie schatte dat er ongeveer 10 miljard kronen nodig waren om het net uit te breiden. Nu denkt ‘Kraftnät’ ongeveer 55 tot 60 miljard nodig te hebben (inclusief de capaciteitsverbetering van het net die noodzakelijk is voor de toename van kernenergie)!

De gevolgen van het feit dat geheel Noord-Europa goed op weg leek om het overschot aan elektriciteit weg te werken, werden nooit geanalyseerd. Vandaar dat de sterke daling van de prijzen van elektriciteit en elektriciteitscertificaten een paar jaar later voor de hele branche als een een zeer onaangename verrassing kwam – eens te meer daar de industrie, gelokt door royale subsidies, miljarden had geïnvesteerd. De kwestie van de invloed van windenergie op de gezondheid en het welzijn van omwonenden werd geheel genegeerd, ondanks het feit dat duidelijk was dat windmolens een nieuwe bron van overlast vormen voor mensen die in de directe omgeving daarvan wonen. Naast de recessie wordt de windenergiesector nu geconfronteerd met massaal lokaal verzet tegen nieuwe projecten, waar dan ook.

Er wordt wel gezegd dat men op zijn hoede moet zijn moet zijn als iedereen hetzelfde beweert. De media hebben dan de plicht om aan de bel te trekken. En dat is in Noorwegen nu gebeurd. Bij ons blijft het echter stil. In het koor dat in 2009 nog luidkeels en unisono de lof zong van windenergie was er slechts één valse noot: Carl B. Hamilton, parlementslid voor de Liberale Partij en een lid van de klimaatcommissie. Hij schreef op 30 november 2008 een kritisch opinieartikel in ‘Dagens Nyheter’ ['Het dagelijkse nieuws', het grootste Zweedse dagblad] over de grootschalige ontwikkeling van windenergie. Hem werd al snel het zwijgen opgelegd. De coalitie duldde geen tegenspraak. En sindsdien heeft er nog steeds geen debat plaatsgevonden.

Na de Engelsen lijkt het nu ook tot de Noren door te dringen dat de bevordering van windenergie een grote en kostbare vergissing is geweest.

En hoe staat het in Nederland? Moeten wij nóg meer miljarden in deze bodemloze put plempen?