De Energiewende in Duitsland:

Het laatste nieuws over Typhoon:

Vul je emailadres in en ontvang een melding van nieuwe berichten.

Fibronot browser support

Firefox4+  Chrome  Safari  Opera  IE9+

nieuwsartikel2012-67 Industriële uittocht uit Duitsland vanwege hoge elektriciteitsprijzen

Industriële uittocht uit Duitsland vanwege hoge elektriciteitsprijzen

Woensdag 29 februari 2012

Bedrijfssluitingen, massa-ontslagen, overplaatsing van werk en ontwikkeling naar landen die goedkope elektriciteit kunnen leveren. Het zijn zomaar wat voorbeelden uit Duitsland waar de industriële activiteit zienderogen achteruit gaat vanwege de exorbitante prijsstijgingen van elektriciteit.

De stijgende energieprijzen brengen de Duitse industrie in gevaar. In het voorjaar van 2011 zette bondskanselier Angela Merkel Duitsland op koers naar een volledig duurzame energie-opwekking. Ze deed dit nadat in maart 2011 van de één op de andere dag 7 kerncentrales werden gesloten.
Nu, na één jaar vallen de eerste slachtoffers.

Niet alleen de meer dan 1 miljoen Duitse huishoudens die van energie zijn afgesloten omdat ze de hoge prijzen niet meer kunnen betalen zijn het slachtoffer van de nieuwe energiepolitiek van de Duitse regering, ook de Duitse industrie die van oudsher een grootverbruiker is van elektriciteit, begint de pijn te voelen.

“Handen van ons bedrijf”, staar er nog op grote rode borden boven de ingang van de staalfabriek in Krefeld aan de Oberschlesienstrasse.
Maar nu is het allemaal voorbij.
Ondanks de borden, protesten heeft ThyssenKrupp, de grootste staalproducent van Duitsland, de staalfabriek in Krefeld drie weken geleden verkocht aan het Finse staalbedrijf Outukumpu.
De nieuwe eigenaar is van plan om eind 2013 de fabriek te sluiten waardoor 400 werknemers hun baan verliezen. Het economisch verlies voor Krefeld zal aanzienlijk zijn.
Het sluiten van de staalfabriek in Krefeld kan niet worden toegeschreven aan de lage lonen concurrentie uit het Verre Oosten of wanbeheer bij het hoofdkwartier van ThyssenKrupp in Essen, maar op het nieuwe energiebeleid van de Duitse regering.
Dat is tenminste de mening van de slachtoffers van de sluiting. Omdat de regering van bondskanselier Merkel vorig voorjaar plotseling besloot om kernenergie uit te faseren in de nasleep van de nucleaire ramp in Japan is de situatie voor industrieën die veel elektriciteit gebruiken aanzienlijk verslechterd.

De energieprijzen stijgen en de kans op stroomuitval neemt toe, maar de dringend noodzakelijke uitbreiding van het Duitse elektriciteitsnet, evenals de ontwikkeling van vervangende elektriciteitscentrales en hernieuwbare energiebronnen vordert maar langzaam.
Een groeiend aantal economische experts, bedrijfsleiders, captains of industry en vakbondsleiders schuiven de oorzaak van de problemen op de schouders van de coalitie die Merkel leidt.
De overheid, zeggen zij, voert een versnelde de-industrialisatie door.
De energievoorziening in Duitsland is nu het grootste risico voor het bedrijfsleven, zegt de voorzitter van de Vereniging van Duitse Kamers van koophandel.
We moeten ons ernstig zorgen maken over de kosten van elektriciteit in Duitsland, zegt ook de Europese commissaris voor Energie, Günther Oettinger.

Een lid van de ondernemingsraad bij ThyssenKrupp zegt geëmotioneerd dat er 5000 banen bij ThyssenKrupp op het spel staan als gevolg van het onverantwoordelijke energiebeleid van de Duitse regering.

Gebrek aan richting
Macro-economisch gezien is de naderende ondergang van de Duitse industrie des te verontrustender omdat het banenverlies niet elders zal worden gecompenseerd.
Er is nog niet één teken van het groene economisch wonder dat de regering beloofde, te zien. De regering beloofde ook de nieuwe energiestrategie te begeleiden.
Maar veel fabrikanten van windturbines en zonnepanelen klagen dat de zaken zeer slecht gaan en moeten gezien de huidige omstandigheden duizenden banen schrappen.
Verschillende fabrikanten van zonnepanelen zijn al met hun activiteiten gestopt.
De milieusector wordt geconfronteerd met een aantal problemen, in het bijzonder en ironisch genoeg, als gevolg van de hogere energieprijzen.
Intussen lijkt de federale overheid hulpeloos en schijnt geen richting aan te kunnen geven hoe men een oplossing voor de gestegen energieprijzen moet bieden.

Minister van Milieu, Norbert Röttgen ligt constant overhoop met de minister van Economische Zaken, Philip Rösler. Ze zijn het oneens over belangrijke kwesties als de energieprijzen en subsidies voor energie-opwekking via zonnepanelen.  Rösler, Milieu, lag namelijk al lange tijd met Röttgen, Economische zaken, overhoop over de subsidies voor zonne-energie. Maar de kogel is door de kerk en de eerste ronde is voor Economische zaken. Met ingang van maart 2012 wordt een eerste verlaging van 30% doorgevoerd op de subsidiebedragen. In 2017 is de hele subsidie verdwenen.

De strijd tussen de twee ministeries was er de oorzaak van dat de Duitse vertegenwoordigers in Brussel zich maanden lang hebben moeten onthouden van stemmen tijden de vergaderingen die over het Europese energiebeleid gingen.

De onmiddellijke sluiting van zeven kerncentrales wordt nu pas goed voelbaar, zoals het voorbeeld van de staalfabriek in Krefeld laat zien.
De staalfabriek verbruikt enorme hoeveelheden elektriciteit voor de productie van roestvrij staal. Het metaal wordt in grote ovens tot boven de 1600 graden Celsius verhit. Eén enkele smeltoven verbruikt in 1 uur evenveel energie als 10 eensgezinswoningen in een heel jaar.
Het elektriciteitsverbruik maakt 20 procent van de totale kosten van de staalfabriek uit.

De prijs van elektriciteit beweegt slechts in één richting: steil omhoog. Voor de staalfabriek in Krefeld is de kostprijs van 1 kilowattuur sinds 2000 verdrievoudigd.
En er is nog geen einde in zicht van de prijsstijgingen. Toen de nieuwe energiepolitiek vorig voorjaar werd geïntroduceerd werd het maken van plannen voor de toekomst onmogelijk. Het is onmogelijk om te in te schatten wat er de komende jaren gebeurt met de prijs en het aanbod van elektriciteit.

Spanningsschommelingen en stroomuitval
Soortgelijke bedrijven als de staalfabriek in Krefeld beginnen de pijn nu ook te voelen. De energiepolitiek heeft gevolgen voor alle klassieke industriële sectoren, van de staal- en aluminiumindustrie, de papierindustrie, de cementindustrie en de chemische industrie.
De metaalindustrie, sinds decennia de belangrijkste sector in Duitsland, is al aan het migreren naar landen met goedkopere elektriciteit.

Het in Düsseldorf gevestigde conglomeraat GEA sloot zijn zinkfabriek in het nabijgelegen Datteln.
Het in Hamburg gevestigde bedrijf Aurubis, de grootste producent van koper in de EU, is kritisch over de hoge energiekosten en heeft al plannen aangekondigd om in Azië en Zuid Amerika te gaan investeren in fabrieken en als het geld naar het buitenland verdwijnt dan missen ze dat in Hamburg.

Volgens een recent onderzoek is één op de vijf industriële bedrijven in Duitsland van plan om activiteiten naar het buitenland te verplaatsen, of heeft dat al gedaan. De studie stelde ook vast dat bijna 60 procent van de industriële bedrijven angst heeft voor stroomuitval of spanningsfluctuaties in het elektriciteitsnet omdat wind- en zonne-energie nog onbetrouwbaar zijn.

De bevordering van hernieuwbare energiebronnen heeft geleid tot aanzienlijk negatieve effecten op de werkgelegenheid in de conventionele energie productie sectoren, alsmede in de verwerkende industrieën die bijzonder energie intensief zijn, concludeert een rapport van het federale ministerie van Onderwijs en Onderzoek terwijl de werkgelegenheid in de hernieuwbare energiesector nauwelijks is toegenomen.

Het is ook belangrijk om het elektriciteitsnetwerk zo snel mogelijk te stabiliseren om uitval te voorkomen. Tot nu toe werd de betrouwbaarheid van de Duitse elektriciteitsvoorziening gezien als een belangrijk voordeel om zaken te doen in het land. Maar het verlies van zeven kerncentrales, in combinatie met de onvoorspelbaarheid van elektriciteit uit wind- en zonne-bronnen, heeft de situatie drastisch veranderd.
De exploitanten van de grote Duitse elektriciteitsnetwerken zijn al enkele weken in staat van alarm. Tennet heeft al gebruik moeten maken van reservecapaciteit.

Toch zijn er al een aantal ernstige problemen bij bedrijven ontstaan die worden veroorzaakt door stroomuitval die een fractie van een seconde duurde. Gewone consumenten merken deze stroomuitval niet, maar de gevoelige apparatuur die gebruikt wordt bij zeer complexe bedrijfsprocessen zorgde voor problemen in het productieproces.

Sinds de invoering van het nieuwe energiebeleid door de regering Merkel heeft aluminium producent Norsk Hydro al een half miljoen Euro verlies moeten lijden als gevolg van schommelingen in het elektriciteitsnet. Zelfs een minimale stroomuitval van hooguit een halve seconde leidt bij het bedrijf tot een storing in de walsen die aluminiumfolie maken.
De verliezen zouden nog groter zijn geweest als Norsk Hydro de productie in Neuss bij Düsseldorf niet had teruggebracht. Al ruim twee jaar zijn twee productielijnen volledig stilgelegd vanwege de hoeveelheid spanningsschommelingen. Sinds die tijd werken 450 medewerkers een aantal uren per week minder. Dit is niet het resultaat van minder opdrachten maar louter van problemen in de elektriciteitsvoorziening.
De kosten voor elektriciteit en CO2 uitstoot zijn zo hoog dat energie-intensieve processen in de aluminium smelterijen niet meer rendabel zijn. De kosten van deze twee opgeteld maken 50 procent van alle kosten uit.

De leiding van een bedrijf als ThyssenKrupp zegt er niet op uit te zijn om de gesloten kerncentrales weer te heropenen. Wat we willen, zegt de CEO, is een betrouwbare basis en onze productie in Duitsland houden waar we concurrerend kunnen zijn als de energieprijzen lager zijn.

Daartoe heeft hij een voorstel voor de regering. Hij stelt een soort benchmark systeem voor waarbij het gemiddelde van de Europese elektriciteitsprijzen wordt gebruikt als benchmark voor wat de Duitse industrie zou moeten betalen.
De Duitse industrie maakt zich grote zorgen dat niet duidelijk is  hoe de overheid van plan is om de stroomverzorging in de toekomst te garanderen.

Er zouden grote stuwmeren moeten worden gebouwd om elektriciteit op te wekken. Honderden miljarden Euro’s moeten worden geïnvesteerd in betrouwbare elektriciteitsnetwerken zodat windenergie kan worden getransporteerd van de kust naar het industriële Ruhrgebied en naar de zuidelijke staten Beieren en Baden Württemberg. Maar politici van deelstaten en de nationale regering vechten nog steeds over het traject waar de nieuwe elektriciteitsnetten moeten worden geïnstalleerd en of het nodig is om alle kabels in de grond te leggen.
Tot slot zijn een reeks nieuwe gasgestookte centrales dringend nodig.

Het is duidelijk dat niemand staat te springen om deze honderden miljarden te financieren in faciliteiten die al dan niet winstgevend zijn, afhankelijk van de manier waarop de politieke wind toevallig waait.

In Berlijn geloven ze blijkbaar dat het nieuwe energieplan op de een of andere manier zichzelf zal uitwerken, zegt een CEO van een groot industrieel bedrijf die onbekend wil blijven.

Er is geen enkel bewijs van enige vorm van  coördinatie van de kerntaken die in het energieplan worden genoemd.
De coördinator van het energieplan van Merkel is altijd sceptisch geweest over het nieuwe energiebeleid.  Hij stelt voor om een apart ministerie van Energie op te richten om de voortdurende onenigheid tussen de ministers van Milieu en Economische Zaken te vermijden.

Begin februari 2012 maakte het ministerie van Economische Zaken bekend dat de industriële productie in december 2011 met 2,9 procent was gedaald in vergelijking met een maand eerder. Dat was de sterkste krimp in bijna 3 jaar.

Duitsland is een schoolvoorbeeld hoe het energiebeleid tot mislukken is gedoemd omdat de regering niet weet wat ze doet.
De Duitse industrie is het slachtoffer van dit beleid terwijl Duitsland in deze moeilijke tijden van financiële crisis de industrie juist zo hard nodig heeft.