De Energiewende in Duitsland:

Het laatste nieuws over Typhoon:

Vul je emailadres in en ontvang een melding van nieuwe berichten.

Fibronot browser support

Firefox4+  Chrome  Safari  Opera  IE9+

nieuwsartikel2013-283 Er waait een andere wind in Tanzania

Er waait een andere wind in Tanzania

Vrijdag 18 oktober 2013

Eén van de leden van ons redactieteam trok met een vriendin in het kader van een hulpproject waarvan het logo hier rechts in de sidebar te zien is,  7 dagen door Tanzania. Hieronder in het kort hun verslag. Een uitgebreid verslag met prachtige foto’s zal nog op de website geplaatst worden, maar eerst hun korte kennismaking met de nieuwste hype in het land: windmolens.

Tanzania ontwikkelt zich economisch razendsnel maar profiteert elke bewoner ook van die economische ontwikkeling? Het lijkt er in de verste verte niet op.
Ongeveer 15%  van de bijna 48 miljoen inwoners woont in de steden, het restant erbuiten in de bossen, op hoogvlaktes en op savanne’s. Hiermee is de tweedeling een feit want die overige 85% behoort tevens tot het armste deel van de bevolking.

Het land is rijk aan grondstoffen zoals tin, fosfaat, ijzererts, steenkool, goud, diamanten en andere edelstenen maar alles wordt mondjesmaat ontgonnen omdat het geld ontbreekt. De laatste paar jaar wordt er in het zuiden tegen de grens met Mozambique aan nogal wat aardgas gewonnen maar vanwege de belabberde infrastructuur en het ontbreken van voldoende geld profiteert alleen de plaatselijke bevolking van het gas.
De belangrijkste exportproducten zijn vooral  goud, koffie, cashewnoten en katoen. Tot voor kort was Tanzania ook een grote exporteur van suiker, maar door jarenlange slechte oogsten, landgrabbing, corruptie en mismanagement zijn zoveel suikerrietplantages verloren gegaan dat het land nu jaarlijks een paar honderdduizend ton suiker moet invoeren. Dit is een klassiek voorbeeld hoe vruchtbaar land de laatste jaren in rap tempo moest wijken voor de teelt van biobrandstoffen.
Door mismanagement en corruptie zijn de afgelopen vijf jaar tientallen buitenlandse bedrijven, voornamelijk Europese bedrijven die actief waren in de biobrandstofsector failliet gegaan, de lokale bevolking in volstrekte armoede achterlatend.
Wat opvalt is dat grote groepen mensen nog steeds grof geld verdienen aan de illegale kap van bomen. Bij nacht en ontij zie je en hoor je de kettingzagen hun werk doen. Er is wat dat betreft nog niets veranderd met 5 jaar geleden. Sterker nog, aan de kaalslag in de bossen te zien is de illegale kap zienderogen toegenomen.

Hoe zit het nu met die andere wind uit de kop van dit artikel?

De Tanzaniaanse overheid laat zich inspireren door milieugroeperingen en bedrijven uit Europa die proberen hun windmolendoctrines in Tanzania aan de man te brengen en hopen schatrijk te worden, maar de Tanzanianen hebben, gezien alle mislukte avonturen met biobrandstoffen eigenlijk de buik vol van Europeanen die nog steeds behoorlijk gewantrouwd worden. Met het landgrabben is dan ook de geest van wantrouwen uit de fles gekomen en de overheid denkt nu dat de Europeanen die met windenergie lopen te leuren ook grote oppervlaktes land willen onttrekken aan het economische verkeer en de verdiensten willen wegsluizen naar Europa, net zoals ten tijde van de jatrophahype 5 jaar geleden.

China

Dus wordt de focus op Azië gericht, waar met name China hoge ogen gooit om grote orders voor windmolenparken te krijgen. Nu hebben de Chinezen op industrieel gebied al aardig wat cont(r)acten met Tanzania, waarbij vooral wegenaanleg, de bouw van spoorlijnen, bruggen en vliegvelden hun voorkeur had. Omdat de Chinezen de meeste projecten ook financieren worden ze met open armen ontvangen. Maar veel Tanzanianen verdenken de Chinezen er inmiddels van dat ze met vooropgezette bedoelingen naar Tanzania komen. Tanzanianen zijn namelijk bang dat in Tanzania hetzelfde gebeurt als in enkele andere Afrikaanse landen zoals Uganda en Mozambique waar de Chinezen voor miljarden Dollars vele honderdduizenden ha land hebben gekocht om voedsel te telen om dat vervolgens naar China te exporteren.

Tanzania wil onder geen beding meer dat grote stukken land opnieuw door buitenlanders worden ingepikt die vervolgens alles exporteren wat op het land los en vast zit, terwijl de bevolking in de landelijke gebieden als slachtoffer achterblijft.

De nieuwe hype heet dus nu windmolens

Na de jatrophahype is er dus nu de windmolenhype, geen grote stukken land meer inpikken zoals de Chinezen plechtig hebben beloofd, maar gewoon de windmolens in of aan de rand van het dorp bouwen.

Kaart van Tanzania

Kaart van Tanzania met de plaats Singida net boven het midden.

Zoals in de plaats Singida die we passerden als je van Kilwa met behulp van Google Maps als navigatiemiddel via Dar naar Morogoro, Dodoma en Singida naar de Kilimanjaro rijdt om vervolgens via Nairobi in Kenia weer huiswaarts te vliegen. Nergens zagen we  zoveel militairen als op de weg van Arusha naar Nairobi, maar dan in Kenia. Met tientallen controleposten langs de route is dit het nieuwe Kenia geworden. Het land verkeert compleet in een oorlogsituatie.

De enkele windmolen die je al vanaf 80 km op de hoogvlakte bij Singida ziet staan valt op in de betoverend mooie natuur. Hier wordt duidelijk dat men gewoon lak heeft aan natuurbehoud waar, zo hoorden we, het toerisme een enorme klap van gaat krijgen. Zo moeten er de komende 5 jaar in deze prachtige omgeving nog meer dan 150 windmolens gebouwd worden. In een gesprek met enkele inwoners die toevallig ter plaatse passeerden met een plastic jerrycan met water op het hoofd hoor je dat ze van de één op de andere dag hoorden dat er een gigantisch groot windmolenpark gebouwd gaat worden. Van inspraakmogelijkheden of Rijks Coördinatie Regeling heeft nog nooit iemand gehoord. Daar begint men dus direct met de methode die in Nederland sluipend wordt ingevoerd. Opvallend was dat enkele toeristen uit Israël die we bij Singida spraken en ook al klaagden over de aantasting van dit prachtige landschap, ons vertelden dat de bevolking helemaal geen windmolens wil maar slechts eten en elektronica wil kopen voor betaalbare prijzen. Het geld dat met de windmolens wordt verdiend blijft aan de strijkstok hangen van slechts enkele projectontwikkelaars. Ze vergeleken dit project al met de plannen voor de aanleg van een snelweg door de Serengeti die na vele internationale protesten ook geschrapt werd.

Zeldzame roofvogels

Het gebied wemelt van de roofvogels zodat verwacht mag worden dat milieuorganisaties over enkele jaren op de achterste benen staan als blijkt dat het gebied bezaait ligt met honderden, misschien wel duizenden dode roofvogels die een klap van de molenwieken hebben gehad. Daar zijn soorten bij die zwaar beschermd worden omdat ze alleen nog in dit gebied voorkomen.

Het enige grote windmolenproject van dit moment in Tanzania is de bouw van een windpark van 24 windmolens van ieder 100 meter hoog, die je van meer dan 80  kilometer afstand al ziet staan. Met een vermogen van ongeveer 2 Megawatt per turbine moet dit windpark in 2015 ongeveer 50 Megawatt energie gaan leveren. De prijs die daarvoor betaald wordt is $ 136 miljoen. De komende 5  jaar moet het park verder uitgebreid worden naar meer dan 150 windmolens die met elkaar 300 Megawatt energie leveren.

Windmolen bij Singida Tanzania

Eén van de 3 windmolens die al gebouwd zijn. Om je heen kijkend zie je een wonderschoon natuurgebied van meer dan 10.000 hectare, meer dan anderhalf keer zo groot als ons Nationaal Park De Hoge Veluwe dat nu in één klap voorgoed verpest is.

Wat eens een mooi natuurgebied was wordt nu geheel verpest door de aanblik van de paar  windmolens die al klaar zijn maar nog niet draaien omdat de rest van de infrastructuur zoals bekabeling en transformatorstations nog volledig ontbreken. Tanzania zou Tanzania niet zijn als de zes energiemaatschappijen in het land niet rollebollend over de savanne’s stuiteren wie de infrastructuur moet betalen, dus wordt de eerste levering van energie nu pas in 2016 voorzien.

De windmolens staan officieel op 17 km afstand van de plaats Singida in de gelijknamige provincie en ligt ongeveer 700 kilometer ten west noord westen van Dar es Salaam, maar de kilometerteller van onze Toyota 4 wheel drive verklapte dat de afstand tot de rand van het stadje slechts 5 km was. Het is duidelijk dat het Nederlandse Kadaster hier nog veel kan doen. Met ongeveer 1.5 miljoen inwoners en anderhalf keer groter dan Nederland is het tevens de armste provincie van Tanzania.

Het is geen toeval dat de provincie Singida is gekozen. De streek ligt aan de zuidflank van de bekende oostelijke Rift Valley gebergten waar de wind 24 uur per dag en 365 dagen per jaar door de slenken waait met een constante  windkracht 7.
Ideaal voor windenergie zou je denken, maar door onderlinge ruzie en gekissebis van de energiemaatschappijen zeggen pessimisten nu al dat dit windpark nooit energie zal leveren en dat de Chinezen hun geld kwijt zijn en vervolgens een schadevergoeding gaan eisen in de vorm van….land.

De Tanzaniaanse overheid ziet deze bui ook hangen en is nu naarstig op zoek naar geld bij de Wereldbank en private investeerders in Zuid Afrika en India.

Arme roofvogels.